Waarom we de emoties van ons kind zo snel willen oplossen

Je kind komt huilend uit school. Een vriendje wilde niet met hem spelen. Of je dochter is boos omdat ze niet langer buiten mag blijven. Nog voordat ze haar verhaal heeft afgemaakt, zijn we vaak al op zoek naar een oplossing.

"We spreken gewoon met een ander vriendje af."
"Kom, dan doen we straks iets leuks."
"Niet zo boos worden, het is toch niet zo erg."

Vaak doen we dit vanuit liefde. We willen niet dat ons kind verdriet heeft. We willen niet dat het zich afgewezen voelt. We willen niet dat het boos is. Maar wat als we eerlijk kijken naar wat er op dat moment gebeurt?

Het ongemak van emoties

Wanneer een kind verdrietig, bang of boos is, gebeurt er ook iets bij ons als ouder. Het raakt ons. Misschien voelen we machteloosheid, spanning, schuldgevoel of verdriet. Het kan pijnlijk zijn om je kind te zien lijden. Zeker wanneer je zelf vroeger weinig ruimte hebt ervaren voor emoties, kunnen de gevoelens van je kind iets in jou wakker maken. Onbewust proberen we daarom soms niet de emoties van ons kind op te lossen, maar ons eigen ongemak. Dus zeggen we ''oké prima pak dat snoepje maar''. Kind blij, jij blij en weer door. 

Emoties zijn geen problemen

Veel ouders zijn opgegroeid met de boodschap dat negatieve gevoelens zo snel mogelijk moeten verdwijnen. Niet huilen. Niet zeuren. Niet zo boos doen. Kop op. Stel je niet aan. Daardoor hebben we vaak geleerd om emoties te zien als iets wat opgelost moet worden. Maar emoties zijn geen problemen. Het zijn signalen.

Verdriet vertelt dat iets belangrijk was.
Angst vertelt dat iets spannend voelt.
Boosheid vertelt dat een grens geraakt wordt.

Wanneer we direct in de oplossingsstand schieten, missen we eigenlijk de boodschap achter het gevoel.

Wat kinderen vaak echt nodig hebben

Kinderen hebben meestal niet direct een oplossing nodig. Ze hebben eerst behoefte aan verbinding. 

Niet: "Het komt wel goed." Maar "Wat vervelend voor je."                                                                                         Niet: "Je hoeft niet boos te zijn." Maar: "Ik zie dat je heel boos bent."

Door emoties te erkennen, help je een kind zich gezien en begrepen te voelen. En juist vanuit dat gevoel van veiligheid kan een emotie weer zakken.

Meevoelen zonder overnemen

Soms zijn ouders bang dat ze emoties groter maken door er aandacht aan te geven. Of dat je een kind zwakker maakt. Het tegenovergestelde is vaak waar. Een emotie die ruimte krijgt, kan bewegen. Een emotie die wordt weggeduwd, blijft vaak langer hangen. Meevoelen betekent niet dat je het probleem hoeft op te lossen. Het betekent dat je naast je kind gaat staan terwijl het door de emotie heen beweegt. Je hoeft het verdriet niet weg te nemen. Je hoeft de boosheid niet te stoppen. Je hoeft de angst niet direct op te lossen. Blijf zitten naast je kind en luister naar wat het je te zeggen heeft. Belangrijk hierbij is om de emotie niet over te nemen maar bij het kind te laten. Het is de emotie van het kind en daar mag het blijven. Dat is op dat moment voor je kind niet fijn, maar het hoort bij het leven. Wanneer je kind ruimte krijgt, kan het leren hier mee om te gaan. 

De volgende keer dat je merkt dat je direct een oplossing wilt aandragen, stel jezelf eens de vraag: "Is mijn kind nu geholpen met een oplossing, of probeer ik eigenlijk mijn eigen ongemak weg te nemen?" Dat is geen oordeel naar jezelf. Het is een uitnodiging om bewust te worden van wat er gebeurt. Want hoe beter wij onze eigen gevoelens kunnen verdragen, hoe meer ruimte we kunnen geven aan de gevoelens van onze kinderen.

Dan kun je denken, leuk Marian goed verhaal, maar hoe doe ik dat nou? 

1. Richt eerst je aandacht op jezelf

Wanneer je merkt dat je direct wilt sussen, oplossen of overtuigen, stel jezelf dan even de vraag:

"Wat gebeurt er nu eigenlijk bij mij?"

Voel je spanning?
Word je onrustig?
Voel je je schuldig?
Word je geraakt door het verdriet van je kind?

Alleen al het herkennen van je eigen gevoel helpt om minder automatisch te reageren.

2. Herinner jezelf eraan dat gevoelens niet gevaarlijk zijn

Veel ouders ervaren onbewust de emotie van hun kind als iets wat direct moet stoppen. Maar verdriet, boosheid en angst zijn geen noodsituaties.

Je kind hoeft niet meteen weer blij te zijn.

Een emotie mag er even zijn. Sterker nog, emoties komen en gaan vanzelf wanneer ze ruimte krijgen.

3. Luister voordat je oplost

Probeer eerst te begrijpen voordat je iets probeert te veranderen.

Je kunt bijvoorbeeld zeggen:

• "Vertel eens wat er gebeurd is."
• "Dat was niet fijn voor je."
• "Ik zie dat je hier echt verdrietig van bent."

Vaak voelen kinderen zich al geholpen wanneer ze zich gehoord voelen.

4. Vertrouw op de veerkracht van je kind

Als ouder willen we onze kinderen beschermen tegen pijn. Toch leren kinderen juist veerkracht doordat ze ervaren dat ze moeilijke gevoelens aankunnen.

Dat betekent niet dat je ze alleen laat met hun emoties. Het betekent dat je naast hen blijft staan, terwijl zij leren dat gevoelens mogen komen en weer voorbijgaan.

5. Wees aanwezig in plaats van oplossingsgericht

Soms is het meest helpende wat je kunt doen verrassend eenvoudig:

Er zijn.

Een arm om een schouder. Samen stil zijn. Luisteren zonder advies. Een gevoel benoemen. Of een dikke knuffel geven. 

Kinderen onthouden vaak niet welke oplossing je gaf, maar wel dat je er voor hen was toen ze het moeilijk hadden.

Juist daarin zit de kracht van emotionele veiligheid!