Maar wat als het andersom werkt?

“Als mijn kind maar gelukkig is, dan ben ik ook gelukkig.”

Een zin die veel ouders zullen herkennen. We willen niets liever dan dat het goed gaat met onze kinderen. Dat ze lekker in hun vel zitten, zich veilig voelen, kunnen lachen, spelen en zichzelf mogen zijn. Maar misschien mogen we het ook eens omdraaien.

Wat als het welzijn van jou als ouder minstens zo belangrijk is voor hoe je kind zich voelt?

Want kinderen voelen vaak veel meer aan dan we denken. Ze pikken spanning op, merken wanneer we gehaast zijn, voelen wanneer we niet lekker in ons vel zitten en reageren op de sfeer in huis. Niet omdat ze dat bewust doen, maar omdat ze sterk afgestemd zijn op de mensen van wie ze afhankelijk zijn. Je kind kan je daarmee als het ware een spiegel voorhouden.

Je kind laat soms zien wat jij zelf niet meer ziet

Misschien herken je het wel. Je hebt een drukke dag gehad. Je hoofd zit vol, je bent moe en eigenlijk verlang je alleen maar naar een momentje rust. En juist op dat moment begint je kind te jengelen. Het wil aandacht, stelt honderd vragen, kan niet rustig spelen of lijkt overal tegenin te gaan. Je eerste gedachte is misschien: “Waarom doet mijn kind nou zo lastig?” Maar je zou jezelf ook eens kunnen vragen: “Hoe gaat het eigenlijk met míj?” Ben ik moe? Ben ik overprikkeld? Heb ik vandaag eigenlijk wel een moment voor mezelf gehad? Sta ik nog rustig in het contact met mijn kind? Dat betekent niet dat jouw spanning automatisch de oorzaak is van het gedrag van je kind. Kinderen kunnen immers ook gewoon moe zijn, honger hebben, grenzen opzoeken of ergens mee zitten. Maar soms vertelt het gedrag van je kind je wél iets over wat er in jullie gezin speelt.

Een druk kind en een ouder die nooit stilstaat

Heeft jouw kind enorm veel energie? Is het voortdurend bezig, druk, onrustig of snel afgeleid? Dan hoeft dat natuurlijk helemaal niets met jou als ouder te maken te hebben. Sommige kinderen zijn nu eenmaal temperamentvol, actief of hebben veel prikkels nodig. Toch kan het interessant zijn om ook eens naar jezelf te kijken. Neem jij eigenlijk wel voldoende rust? Misschien ben je altijd aan het rennen. Werk, huishouden, afspraken, school, sport, sociale contacten en ondertussen probeer je ook nog de perfecte ouder te zijn. Je kind ziet een ouder die maar doorgaat. En misschien is dit een uitnodiging om samen wat meer te vertragen. Niet om van jezelf de schuldige te maken, maar om jezelf serieus te nemen.

Rust begint namelijk niet alleen bij je kind. Soms mag jij als ouder eerst een stapje terug doen.

Trekt je kind zich terug?

Ook teruggetrokken gedrag kan vragen oproepen. Een kind dat weinig vertelt, zich vaak terugtrekt of moeilijk verbinding maakt, kan daar allerlei redenen voor hebben. Misschien is het moe, onzeker, gevoelig, verdrietig of heeft het simpelweg behoefte aan tijd en ruimte. Maar je kunt jezelf ook afvragen: Hoe is het eigenlijk met onze verbinding? Heb ik echt tijd en aandacht voor mijn kind? Ben ik aanwezig, of ben ik vooral bezig met alles wat nog moet? Luister ik zonder meteen oplossingen te willen geven?
Voelt mijn kind dat ik er werkelijk ben? Soms zijn we als ouder lichamelijk aanwezig, maar met ons hoofd ergens anders. En kinderen voelen dat.

Als je kind voor jou gaat zorgen

Een andere belangrijke spiegel kan ontstaan wanneer je merkt dat je kind heel erg voor jou gaat zorgen. Misschien vraagt je kind steeds: “Mama, gaat het wel?” “Ben je verdrietig?” “Zal ik je helpen?” Het kan ontzettend lief voelen wanneer je kind zo zorgzaam is. Maar het is ook goed om alert te zijn wanneer een kind structureel het gevoel lijkt te hebben dat het voor de ouder moet zorgen. Dan kun je jezelf afvragen: Zorg ik eigenlijk wel voldoende voor mezelf? Een kind mag natuurlijk betrokken, meelevend en zorgzaam zijn. Maar de verantwoordelijkheid voor het welzijn van de ouder hoort niet bij het kind te liggen. Jij bent de ouder. Dat betekent ook dat jij mag zeggen: “Dankjewel dat je zo lief voor me bent. Ik zie dat je je zorgen maakt. Maar mama kan voor zichzelf zorgen. Jij hoeft dat niet voor mij te doen.” Wat een bevrijdende boodschap kan dat zijn voor een kind.

Wanneer jij beter in verbinding bent met jezelf, wordt het vaak ook gemakkelijker om in verbinding te zijn met je kind.

Je hoeft niet altijd oké te zijn

En misschien is dit wel het allerbelangrijkste. Je hoeft als ouder niet altijd gelukkig te zijn. Kinderen hoeven geen ouders te hebben die altijd vrolijk en ontspannen zijn. Ze hebben ouders nodig die zichzelf serieus nemen en die, wanneer het even niet goed gaat, proberen voor zichzelf te zorgen en verbinding te blijven maken. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Mama heeft vandaag een beetje een moeilijke dag. Dat ligt niet aan jou. Ik ga even rustig zitten en daarna voel ik me waarschijnlijk wat beter.” Daarmee leert je kind iets heel waardevols: gevoelens mogen er zijn en je hoeft ze niet alleen te dragen.

Kijk eens door de ogen van je kind

Misschien is het daarom interessant om de komende week eens anders naar gedrag te kijken. Niet alleen: “Hoe krijg ik mijn kind rustig?” Maar ook: “Wat probeert mijn kind mij misschien te vertellen?” En vervolgens: “Wat vertelt dit mij over ons gezin én over mijzelf?” Een druk kind kan je uitnodigen om te vertragen. Een jengelend kind kan je uitnodigen om opnieuw verbinding te maken. Een teruggetrokken kind kan je uitnodigen om dichterbij te komen. Een zorgzaam kind kan je eraan herinneren dat jij óók voor jezelf mag zorgen. Niet omdat jouw kind verantwoordelijk is voor jouw welzijn. Maar omdat jullie met elkaar verbonden zijn.

Dus voordat je vandaag weer alles probeert op te lossen voor je kind…

Adem eens diep in.

En vraag jezelf:

“Hoe gaat het eigenlijk met mij?”

Misschien is dat wel de eerste stap naar meer rust in huis.